جراحی شانه در رفته
در رفتگی یک عارضه ناخوشایند و دردناک میباشد که برای درمان آن معمولا لازم است عمل جراحی بر روی شانه انجام شود، در رفتگی شانه علائم و نشانههای متعددی دارد که از مهمترین آنها میتوان به مواردی مثل تغییر شکل شانه، ورم کردن و کبود شدن شانه، درد شدید، عدم توانایی در حرکت دادن مفصل، سوزن سوزن شدن در اطراف شانه و … اشاره کرد، لازم است در صورت مشاهده این علائم و مشکوک بودن شانه به در رفتگی در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید. در این مقاله به جراحی شانه در رفته میپردازیم.
علت دررفتگی شانه
در رفتگی شانه علل مختلفی دارد. مانند ضربه هنگام ورزش مثل وزنه زدن، ورزش های رزمی، شنا، کشتی و … هرچقدر درفتگی بیشتر رخ دهد، نتیجه درمان ضعیف تر و مفاصل بیشتر آسیب می بینند. مراجعه به موقع به پزشک باعث می شود نتیجه درمان بهتر باشد.
چه زمانی جراحی شانه لازم است؟
شانه مجموعه پیچیدهای است که شامل استخوانها، کپسول مفصل، عصبها و تاندونها و عضلات میباشد، وارد شدن آسیب جدی به هر کدام از این بخشها میتواند باعث شود که پزشک ناچار به جراحی شانه شود، یکی از عواملی که معمولا منجر به جراحی شانه میشود در رفتگی شانه است، در رفتگی شانه زمانی اتفاق میافتد که گردی سر بازو از گوی کتف جدا شود، که این در رفتگی باعث میشود ظاهر شانه متفاوت شود و یک برآمدگی در جلو یا پشت شانه آسیب دیده به وجود خواهد آورد، معمولا تنها روش درمان دررفتگی شانه به ویژه در رفتگیهای مکرر شانه عمل جراحی میباشد، جراحی عمل شانه به دو صورت باز و بسته انجام میشود.
جراحی در رفتگی شانه به روش بسته ( آرتروسکوپی )
در جراحی در رفتگی شانه به روش آرتروسکوپی یک دوربین به داخل مفصل توسط پزشک یا جراح ارتوپدی فرستاده میشود، این دوربین که مقیاس بسیار کوچکی دارد تصاویری را بر روی صفحه نمایش نمایان میکند که جراح با استفاده از این تصاویر ابزار و روش درمان و انجام عمل جراحی را ارزیابی میکند و سپس اقدام به وارد کردن سایر ابزار و قطعات به داخل مفصل شانه میکند.
جراحی در رفتگی شانه به روش باز
در مواقعی که تشخیص و درمان در رفتگی شانه به روش آرتروسکوپی قابل انجام نباشد، باید عمل جراحی باز انجام شود در این روش همان طور که از اسمش پیداست شانه بیمار و عناصر اطراف آن باز میشود و با باز شدن شانه دسترسی پزشک به محل دارای مشکل برای انجام جراحی راحتترخواهد شد.
جراحی شانه به روش باز
وقتی نتوان با روش بسته و از طریق آرتروسکوپی جراحی را انجام داد، مجبور به جراحی به روش باز خواهیم شد. در این نوع جراحی، شانه بیمار با تیغ جراحی باز می شود. چون باز شدن شانه باعث می شود پزشک به راحتی به همه اجزای شانه دسترسی پیدا کند. بیمارانی به روش باز جراحی می شوند که دچار آسیب های کپسول مفصلی و ترمیم تاندون شده باشند. البته این روش جراحی برای درمان پارگی های بزرگ روش بهتری است. و همچنین آسیب هایی همچون تعویض مفصل شانه، تومور مفصل شانه، شکستگی ها و آسیب های عصبی به روش باز جراحی می شوند. در هر صورت تشخیص روش جراحی به عهده پزشک متخصص شماست. و با بررسی وضعیت بیمار امکان پذیر است.
مراقبت های پس از جراحی شانه
بیمار باید بعد از جراحی به مدت شش هفته از آویز گردنی استفاده کند. در این مدت هر حرکت فعالی می تواند جلوی بهبودی کامل را بگیرد و آسیب مجدد به شانه وارد کند. و بعد از آن حدود دو هفته حرکات خاصی به بیمار آموزش داده می شود که باید انجام دهد. به این حرکات، ترمیمی گفته می شود که برای بهبود وضعیت شانه لازم است. و بعد از حدود سه ماه تقریبا تمام حرکات را می تواند انجام دهد. اما باید مراقب باشد از ورزش های سنگین و حرفه ای تا شش ماه پرهیز کند. فیزیوتراپی نیز بعد از سه ماه جراحی لازم است. و ببرای نرم شدن مفاصل باید انجام شود.
عوارض جراحی شانه
محدود شدن حرکات شانه و خشکی مفاصل
اگر مراقبت های لازم بعد از جراحی انجام نشود، و بیمار به دستورات پزشک عمل نکند، احتمال خشکی و محدودیت حرکتی بعد از جراحی بسیار بالا خواهد بود. در این صورت مجبور به فیزیوتراپی می شود.
عفونت بعد از جراحی شانه
یکی از عوارض هر جراحی، احتمال عفونت آن ناحیه است. جراحی شانه نیز از این قاعده استثنا نیست. احتمال عفونت شانه بعد از جراحی از عمل آرتروسکوپی بیشتر است.
پارگی مجدد تاندون یا کپسول شانه
زمانی که پروتکل های درمانی به درستی اجرا نشود، امکان پارگی مجدد تاندون یا کپسول شانه وجود دارد. البته این موارد جزو عوارض جراحی شانه محسوب نمی شود. اما خب پارگی بعد از جراحی بیشتر اتفاق می افتد.
سخن پایانی
در هنگام در رفتگی شانه که معمولا در اثر وارد شدن ضربه یا تصادف و حوادث این چنینی اتفاق میافتد باید هر چه سریعتر به پزشک مراجعه کنید، تا از آسیبها و خطراتی که ممکن است برای شانه به وجود بیاید جلوگیری نمائید و در صورت انجام عمل جراحی حتما بعد از عمل مراقبتهای لازم را انجام دهید تا فرآیند بهبودی با سرعت بیشتری انجام شود.
تفاوت دررفتگی کامل و جزئی شانه در چیست؟
تفاوت اصلی دررفتگی کامل و جزئی شانه در میزان تماس سر استخوان بازو با حفره شانه است. به این صورت که:
در حالت دررفتگی کامل و جزئی شانه، سر استخوان بازو که شبیه یک توپ است، از حفره مفصلی شانه که شبیه یک جام کوچک است خارج می شود. هیچ تماسی بین دو سطح استخوانی وجود ندارد.
درد بسیار شدید، شکل ظاهری عجیب و غیرطبیعی در شانه (به نظر می رسد شانه جا به جا شده)، ناتوانی مطلق در حرکت دادن دست.
با معاینه بالینی و عکس برداری ساده به راحتی مشخص می شود. استخوان به خودی خود برنمی گردد و نیاز به مداخله پزشک (جانداختن یا مانیپولاسیون) دارد.
دررفتگی جزئی یا نیمه دررفتگی شانه سر استخوان بازو از جای اصلی خود بیرون می پرد. اما هنوز به اندازه ای با حفره شانه در تماس است که جدا نشده باشد. به زبان ساده، استخوان روی لبه جام لق خورده است.
تماس جزئی بین استخوان ها وجود دارد. درد قابل توجه، احساس لق بودن یا ناپایداری در شانه، احساس می کند که شانه “میخواهد در برود” اما در نهایت سر جای خود می ماند یا سریع خودبه خود جا می رود.
ممکن است در عکس های ساده رادیولوژی کاملاً واضح نباشد و نیاز به معاینه دقیق توسط متخصص یا MRI باشد. این نوع دررفتگی اغلب خودبه خود یا با حرکات ساده به جای خود برمی گردد، اما فرد احساس ناراحتی شدیدی دارد.
آیا جراحی شانه درد دارد؟
پاسخ به این سوال مثبت است. جراحی شانه در اغلب موارد دردناک است. اما امروزه با روش های مدرن، این درد کاملاً قابل کنترل است. اما بدانید
حین عملهیچ دردی حس نخواهید کرد. چرا که خودِ عمل جراحی تحت بیهوشی کامل انجام می شود. بنابراین، در حین بریدن پوست، ترمیم بافت ها یا دوختن عضلات، شما هیچ دردی حس نخواهید کرد و خواب هستید.
یکی از بزرگترین نگرانی ها، بیدار شدن در اتاق ریکاوری است. اما خوشبختانه در جراحی های شانه، متخصصان بیهوشی از تکنیکی به نام بلوک عصبی استفاده می کنند.
این کار باعث می شود بازوی شما تا ۱۲ تا ۲۴ ساعت بی حس باشد. یعنی وقتی از خواب بیدار می شوید، درد بسیار کمی احساس می کنید یا هیچ دردی ندارید.
اما وقتی اثر بی حسی و بیهوشی از بین برود، طبیعی است که ناراحتی و دردی را در شانه و بازو حس کنید. شدت این درد به نوع جراحی بستگی دارد.
تجربه واقعی بیمار در روز جراحی شانه
بیمار صبح روز عمل با کمی استرس وارد اتاق عمل می شود. بخشی از نگرانی مربوط به بیهوشی است، اما جالب است بدانید بسیاری از جراحی های شانه با بیهوشی کامل یا ترکیبی از بیهوشی و بلاک عصبی یا بی حسی موضعی ویژه شانه انجام می شود که باعث می شود بعد از عمل درد اولیه بسیار کمتر باشد.
پس از بیدار شدن، اولین چیزی که بیمار متوجه می شود، آتل یا اسلینگی است که بازو را ثابت نگه می دارد. حرکت دادن دست در روزهای اول ممنوع است، اما درد به کمک داروها قابل تحمل خواهد بود.
هفته های اول بعد از جراحی
بیشتر بیماران فکر می کنند بخش سخت ماجرا، خود جراحی است، اما واقعیت برعکس است. دوره نقاهت و فیزیوتراپی مهم ترین مرحله درمان است.
در دو هفته اول، تمرکز روی کاهش درد و جلوگیری از خشکی مفصل است. در این مدت باید اسلینگ را همیشه ببندید، حتی هنگام خواب. اما از هفته سوم به بعد، تمرینات سبک و مخصوصی آغاز می شود که هدف آن ها برگرداندن دامنه حرکتی است.
یک نکته مهم که کمتر گفته می شود این است که روند بهبود روانی هم اهمیت زیادی دارد. بسیاری از بیماران از ترس دررفتگی مجدد، از حرکت دادن دستشان اجتناب می کنند. نقش فیزیوتراپیست و پزشک در این دوره، ایجاد اعتماد به حرکات جدید است.
زندگی پس از جراحی شانه دررفته
یکی از بزرگ ترین پرسش های بیماران این است: «کی میتونم به زندگی عادی برگردم؟» پاسخ دقیق بستگی به نوع جراحی، سن و میزان آسیب دارد، اما به طور معمول:
- کارهای سبک روزمره بعد از ۳ تا ۴ هفته
- رانندگی حدود ۶ هفته بعد از عمل
- فعالیت های ورزشی سبک بین ۳ تا ۴ ماه
- ورزش های سنگین یا برخوردی حدود ۶ ماه
آنچه کمتر مطرح می شود، اهمیت تقویت عضلات اطراف شانه در ماه های آخر است. بسیاری از عودهای دوباره دررفتگی، به دلیل ضعف عضلات پشتیبان شانه اتفاق می افتد، نه نقص جراحی.
آیا جراحی شانه دررفته همیشه موفقیت آمیز است؟
آمارها نشان می دهد درصد موفقیت جراحی شانه دررفته بالاست، اما تنها در صورتی که بیمار مراقبت های بعد از عمل را جدی بگیرد. رعایت کردن محدودیت ها، رها کردن فیزیوتراپی یا بازگشت زودهنگام به ورزش می تواند نتیجه خوبی نداشته باشد.
البته ناگفته نماند که بیشتر بیماران پس از پایان نقاهت، نه تنها درد و بی ثباتی قبلی را ندارند، بلکه اعتماد به نفس بیشتری در استفاده از دستشان پیدا می کنند.
علائم شانه دررفته چیست؟
دررفتگی شانه به صورت ناگهانی و بعد از ضربه، زمین خوردن یا حرکت شدید دست اتفاق می افتد و با علائم واضحی همراه است. مهم ترین نشانه های شانه دررفته عبارتند از:
- درد شدید بلافاصله بعد از آسیب به گونه ای که با هرگونه حرکت بدتر می شود. این درد گاها به بازو یا گردن هم انتشار پیدا می کند.
- شانه حالت طبیعی و گرد خود را از دست می دهد و ممکن است برجستگی غیرطبیعی یا فرورفتگی در جلوی شانه دیده شود. در بسیاری از موارد، بازو کمی پایین تر از حالت طبیعی قرار می گیرد.
- فرد نمی تواند بازوی خود را بالا بیاورد یا بچرخاند و برای کاهش درد، دست را بی حرکت نگه می دارد.
- چند ساعت پس از آسیب ممکن است ناحیه شانه متورم شود یا کبودی ظاهر شود.
- در افرادی که سابقه دررفتگی قبلی دارند، ممکن است احساس در رفتن یا ناپایداری حتی با حرکات ساده ایجاد شود.
- اگر اعصاب اطراف شانه تحت فشار قرار بگیرند، ممکن است بی حسی یا گزگز در بازو، ساعد یا انگشتان احساس شود.
احتمال بازگشت دررفتگی بعد از جراحی چقدر است؟
احتمال بازگشت دررفتگی بعد از جراحی شانه به عوامل مختلفی بستگی دارد و نمی توان برای همه بیماران یک عدد ثابت در نظر گرفت. با این حال، در بیشتر منابع پزشکی گفته می شود. که اگر بیمار انتخاب مناسبی برای عمل باشد، تکنیک جراحی درست انجام شود و دوره بازتوانی نیز کامل طی شود، احتمال عود بسیار پایین است.
در بسیاری از موارد، میزان عود بعد از جراحی های استاندارد بین حدود ۵ تا ۱۵ درصد گزارش میشود، اما این عدد در بعضی بیماران پرخطر می تواند بیشتر باشد.
به ویژه در افراد جوان، ورزشکاران حرفه ای، کسانی که فعالیت های پرفشار بالای سر انجام می دهند یا بیمارانی که آسیب استخوانی قابل توجه دارند، احتمال بازگشت دررفتگی بیشتر از افراد عادی است.
به همین دلیل قبل از تصمیم گیری برای جراحی شانه در رفته باید علت اصلی ناپایداری شانه به دقت بررسی شود.
یکی از مهم ترین عواملی که روی نتیجه عمل اثر می گذارد، نوع آسیب داخل مفصل است. در این شرایط انتخاب نوع جراحی اهمیت زیادی دارد.
اگر روش جراحی متناسب با نوع آسیب انتخاب نشود، احتمال برگشت دررفتگی افزایش پیدا می کند.
سن بیمار نیز عامل بسیار مهمی است. بیماران کم سن، به خصوص زیر ۲۵ سال، به طور طبیعی ریسک بیشتری برای بی ثباتی مجدد دارند، چون بافت ها تحت فشار بیشتری قرار می گیرند.
در مقابل، در سنین بالاتر اگر آسیب شدید استخوانی وجود نداشته باشد، شانس پایداری بعد از عمل بیشتر است.
همچنین رعایت مراقبت های بعد از عمل نقش تعیین کننده ای در نتیجه نهایی دارد. بعضی بیماران به محض کاهش درد، فعالیت سنگین خود را شروع می کنند یا فیزیوتراپی را کامل انجام نمی دهند. این موارد ترمیم بافتی را مختل می کند و امکان عود را بالا ببرد.
به همین دلیل موفقیت جراحی شانه در رفته فقط به اتاق عمل وابسته نیست و همکاری بیمار در دوره نقاهت بخش مهمی از درمان است.
به این مقاله امتیاز دهید:
