انواع جراحی شانه

انواع جراحی شانه

شانه انعطاف پذیرترین مفصل در بدن محسوب می‌شود، که همین انعطاف پذیری بالای آن باعث می‌شود که آسیب پذیر باشد،  در هنگام آسیب دیدگی شانه معمولا با توجه به آسیب به وجود آمده ابتدا پزشکان سعی می‌کنند که با روش‌های بدون نیاز به جراحی مشکل را رفع نمایند، اما در صورتی که آسیب به وجود آمده به گونه‌ای نباشد که با درمان غیر جراحی بهبود یابد، یا در مواقعی که تاخیر جراحی منجر به آسیب بیشتر شانه می‌شود نیاز است که جراحی انجام شود.در این مقاله به انواع جراحی شانه میپردازیم.

 

 

آناتومی شانه

 مفصل شانه از قرارگیری سه استخوان کتف یا اسکاپولا و ترقوه و بازو و در کنار هم تشکیل‌شده است در یک سمت مفصل شانه یک کاسه کم عمق قرار گرفته‌است که به آن حفره گه نوعی گفته می‌شود که قسمتی از یک استخوان کتف می‌باشد داخل این حفره گل نوعی سره استخوان بازو به شکل یک کره یا گوی قرار گرفته‌است. سراستخوان بازو به وسیله رباط یا لیگامان‌ها و یا کپسول مفصل درکنار حفره نگلوئید پایه‌ای و ثابت باقی‌ می‌ماند و عضله‌هایی به نام روپاتورکاع به حفظ سراستخوان بازو کمک نماید این عضله تمام اطراف سر استخوان بازو و حفره گند محیط را در برگرفته و باعث حرکت کردن سر استخوان بازو می‌شود..

انواع جراحی شانه در زمینه درمان بیماری ها و عوارض مختلف شانه مورد استفاده است تا بتوان عملکرد صحیح شانه همچنین سلامت این عضو بدن را به آن بازگرداند. این جراحی ها انواع مختلفی را شامل شده و هر کدام را می توان برای یک یا چند بیماری مختلف مورد استفاده قرار داد. این جراحی ها جزوِ بهترین و موثرترین روش های جراحی جهان هستند.

 

انواع جراحی شانه عبارتند از:

• جراحی آرتروسکوپی (جراحی بسته یا جراحی لیزری شانه)
• جراحی باز شانه

جراحی آرتروسکوپی

پس از آنکه بیمار دارای آسیب جدی در ناحیه شانه به دلایل متعدد از جمله حرکات سخت ورزشی، کشش بیش از حد شانه، اصابت ضربه به شانه و… شد و هیچکدام از سایر روش های درمانی غیر جراحی پاسخگو نبود جراح به ناچار از آخرین مرحله یعنی درمان به کمک جراحی استفاده خواهد کرد.

در جراحی آرتروسکوپی (جراحی بسته) که یکی از مهم ترین انـواع جراحی شانه است هیچ نیازی به ایجاد برش های بسیار زیاد طولی، عرضی و عمقی در ناحیه شانه نیست بلک فقط چند برش یا سوراخ کوچک اطراف ناحیه آسیب دیده در شانه ایجاد می شود. سپس جراح لوله ای بسیار باریک که دقیقاً در نوک آن یک دوربین کوچک و یک لامپ پرنور قرار دارد را از طریق یکی از سوراخ ها وارد شانه می کند تا بتوان داخل شانه و آسیب مورد نظر را براحتی دید. حال از سوراخی دیگر یک لوله یا بهتر است بگوییم اهرم مکانیکی را وارد شانه کرده تا با تصاویری که توسط آرتروسکوپ ارسال شده بتوان به راحتی اقدام به درمان ضایعه و رفع آسیب مورد نظر کرد.

مزایای جراحی آرتروسکوپی

آرتروسکوپی به عنوان یکی از مهم ترین انواع جراحی شانه در این روزها کاربرد فراوانی دارد که آن هم به دلایل متعدد و فراوانی ست از جمله:

• درد بسیار کمتر در زمان جراحی
• نیازی به ایجاد برش های گوناگون در شانه برای رسیدن به بافت های زیرین نیست
• ایجاد فقط چند سوراخ یا شکاف بسیار کوچک برای وارد کردن دوربین آرتروسکوپ و اهرم مکانیکی
• نیازی به بستری های طولانی مدت در بیمارستان ندارد
• دوران نقاهت بسیار کوتاهتری نسبت به جراحی باز دارد

این موارد از مهمترین مزایای جراحی آرتروسکوپی شانه محسوب می شوند.

کاربردهای جراحی آرتروسکوپی

جراحی به روش آرتروسکوپی در مواقع مختلفی مورد استفاده قرار می‌گیرد، از جمله کاربردهای این روش می‌توان به مواردی مثل استفاده از آرتروسکوپی برای سندرم گیر افتادگی شانه، استفاده از آرتروسکوپی برای تعمیر SLAP ، استفاده از آرتروسکوپی برای در رفتگی شانه، استفاده از آرتروسکوپی برای شانه یخ زده و … اشاره کرد.

جراحی باز شانه

جراحی باز شانه که یکی دیگر از مهمترین انواع جراحی شانه است در مواردی بهترین راه برای درمان ضایعه و بیماری در ناحیه شانه هاست بخصوص در مواردی مانند انتقال تاندون و یا درمان پارگی های بزرگ تاندونی. البته این نوع جراحی ریسک های بیشتری هم دارد از جمله آسیب های عصبی، خشکی مفصل شانه، ابتلا به عفونت و موارد دیگر. اما به هر حال برای درمان برخی بیماری های شانه یکی از بهترین روش هاست.

در این شیوه درمانی، ابتدا ناحیه آسیب دیده همچنین شدت آسیب، قبل از جراحی به شکل دقیق مشخص خواهد شد سپس با ایجاد برش در ناحیه شانه و باز کردن کامل پوست، عضله و بافت به آسیب دست خواهند یافت. پس از ترمیم و درمان عارضه نسبت به بازگرداندن عضلات، بافت و پوست به حالت اولیه اقدام و با بخیه، محل برش را به هم می دوزند . در بعضی مواقع ممکن است عمل جراحی به صورت باز ضروری باشد، در اکثر مواقع عمل جراحی باز با برش‌های کوچک در حد چند اینچ می‌تواند انجام شود.

 

 

مزایای جراحی باز شانه

درست است که این روزها به دلیل ورود دستگاه های بسیار پیشرفته پزشکی می توان بسیاری از آسیب ها و بیماری ها را با کمترین برش و بصورت بسته جراحی کرد اما به هر حال هنوز هم بسیاری بیماری ها و آسیبها برای درمان قطعی، نیاز مبرم به جراحی باز دارند.

جراحی باز شانه به عنوان یکی از مهمترین انواع جراحی شانه دارای مزایایی ست از جمله:

• پیوند بهتر بافت ها به یکدیگر توسط جراح
• دید بهتر جراح برای درمان عارضه
• می توان به راحتی تمامی اعضا و بخش های شانه را مشاهده و هر گونه آسیبی را به سرعت درمان نمود.

نیاز دنیای پزشکی به جراحی باز همیشه باقی خواهد ماند حتی اگر بهترین دستگاه ها هم وارد عرصه شوند.

جراحی تعویض مفصل شانه

در بعضی موارد که آسیب به شانه بسیار شدید باشد، پزشک ناچار خواهد بود که از جراحی تعویض مفصل شانه استفاده کند، برای انجام جراحی تعویض مفصل شانه اگر فقط سر استخوان بازو خراب ‌شده باشد، می‌توان آن‌ها آن را از شانه خارج کرد و جای آن یک سر فلزی جایگزین کرد که به این نوع جراحی، جراحی همی آرتروپلاستی گفته می‌شود و به سر فلزی که به‌صورت مصنوعی داخل ‌شانه قرار داده می‌شود پروتز می‌گویند، اگر علاوه ‌بر سر استخوان باز حفره گلنوئید هم آسیب جدی و شدیدی دیده باشد و به شدت خراب ‌شده باشد، می‌توان آن را هم برداشت و یک کاسه از جنس پلاستیک محکم به‌ جای آن قرار داد، به این نوع جراحی شانه جراحی آرتروز کامل مفصل شانه گفته می‌شود، درهمی آرترو پلاستی  سر فلزی مصنوعی که در داخل حفره گلنوئید قرارداده‌ شده است خودش حرکت می‌کند، اما در تعویض مفصل کامل شانه سر فلزی داخل کاسه پلاستیکی حرکت می‌کند. معمولاً جراحی تعویض کامل مفصل شانه برای درمان درد بهتر از همی آرتروپلاستی نتیجه می‌دهد، عمل‌های جراحی شانه یک سری عوارض ممکن است به همراه داشته باشند که از مهمترین این عوارض می‌توان به مواردی مثل عفونت، لق‌شدن مفصل مصنوعی، در رفتگی، آسیب به عروق و اعصاب شانه و… اشاره کرد.

 

 

 علت انجام تعویض مفصل شانه

معمولاً تعویض مفصل شانه در مواقعی اتفاق می‌افتد که انجام عمل‌های جراحی دیگر مثل آرتروسکوپی امکان‌پذیر نباشد، یا جوابگو نباشد، وقتی که مفصل شانه آنقدر خراب می‌شود که درد و محدودیت ناشی از آن باعث می‌شود که فرد نتواند کارهای روزمره خود را انجام دهد، به عنوان آخرین راه حل بعد از این روش استفاده می‌شود، شایع ترین علت که منجر به تعویض مفصل شانه می‌شود، ساییدگی مفصل یا همان آرتروز شانه می‌باشد که چون آرتروز راه درمانی ندارد معمولا باید از این روش استفاده شود.

عوارض عمل جراحی شانه

هر عمل جراحی تحت هر شرایطی که انجام شود باز هم به هر حال یک سری عواقب و عوارضی به همراه خواهد داشت، در عمل جراحی شانه نیز حتی اگر با روش آرتروسکوپی انجام شده باشد احتمال به وجود آمدن عوارض وجود دارد، از جمله عوارض جراحی شانه می‌توان به مواردی مثل به وجود آمدن عفونت احتمالی و وارد شدن آسیب به رگ‌های خونی اشاره کرد، همچنین مواردی مثل تب بعد از گذشت دو روز از عمل جراحی، قرمز شدن محل زخم، خون ریزی غیر طبیعی، بی حسی یا سوزش دست و بازو نیز می‌تواند از جمله عوارض دیگر جراحی شانه باشد. البته باید توجه داشت یک سری علائم و عوارض مثل درد، حساسیت و یا سفت شدن شانه طبیعی است.

آیا جراحی شانه یخ‌ زده درد را به ‌سرعت کاهش می ‌دهد؟

جراحی شانه یخ ‌زده آرتروپلاستی یا آرتروسکوپی شانه برای بیمارانی توصیه می ‌شود که درد و محدودیت حرکتی حتی پس از دوره طولانی فیزیوتراپی و درمان ‌های غیرجراحی برطرف نشده باشد. در اینجا به بررسی این سؤال می ‌پردازیم که آیا جراحی می ‌تواند درد را به ‌سرعت کاهش دهد یا خیر.

چه زمانی جراحی می ‌تواند درد را به‌ سرعت کاهش دهد؟

درد حاد و شدید که به‌ صورت مداوم و حتی در حالت استراحت حس می‌ شود. در بسیاری از موارد، پس از جراحی (به‌ ویژه جراحی آرتمی ‌سکوپی) بیماران گزارش می‌ دهند که درد در روزهای اولیه پس از عمل به‌سرعت کاهش می ‌یابد.

قفل شدن یا گیر کردن شانه جراحی می‌ تواند با حذف تاندون‌ های آسیب ‌دیده یا آزاد کردن فضاهای تنگ، این حس قفل شدن را برطرف کند. در نتیجه درد ناشی از کشش یا فشار کاهش می ‌یابد.

عدم پاسخ به درمان ‌های محافظه‌ کارانه (فیزیوتراپی، داروهای ضدالتهاب، تزریق کورتیکواستروئید) وقتی تمام روش‌ های غیرجراحی ناکام می‌ مانند، جراحی می ‌تواند به‌عنوان راه نجات عمل کند و به‌ سرعت بهبود درد را فراهم سازد.

چه مدت زمان برای کاهش درد پس از جراحی معمولا لازم است؟

• فاز اولیه (۲۴–۷۲ ساعت) درد پس از عمل به ‌دلیل جراحی و تورم ممکن است موقتا افزایش یابد. استفاده از مسکن ‌های تجویزی، یخ‌ پک و استراحت کمک می ‌کند.
• هفته اول اکثر بیماران احساس کاهش قابل توجه درد (حدود ۴۰–۶۰٪) را گزارش می ‌دهند، به ‌ویژه در حرکات که قبلا دردناک بودند.
• ۲–۴ هفته درد معمولا به‌ صورت پایدار کاهش می ‌یابد. بسیاری از افراد می ‌توانند به فعالیت ‌های روزمره سبک بدون درد بازگردند.
• ۶–۱۲ هفته با تکمیل فیزیوتراپی و تقویت عضلات، درد معمولا به حداقل می ‌رسد و اکثر بیماران می‌ توانند به ورزش ‌های متوسط مثلا شنا، دوچرخه ‌سواری بازگردند.

 

 

مقایسه جراحی با روش ‌های غیرجراحی در کاهش درد

فیزیوتراپی + داروهای ضدالتهاب چند هفته تا چند ماه غیرتهاجمی، هزینه کمتر، عوارض کم ممکن است در موارد پیشرفته مؤثر نباشد. درد ممکن است به‌سرعت کاهش نیابد.

تزریق کورتیکواستروئید چند روز تا یک هفته، کاهش درد سریع، موقت، اثر محدود (۲–۶ ماه)، خطر عوارض طولانی ‌مدت (کاهش تراکم استخوان)

جراحی آرتمی‌ سکوپی ۱–۲ هفته برای کاهش قابل توجه درد، رفع مستقیم علل فیزیک، بهبود طولانی‌ مدت، ریسک جراحی عفونت، خونریزی، نیاز به فیزیوتراپی پس از عمل

جراحی باز۲–۴ هفته برای کاهش درد، دسترسی بهتر به ساختارهای عمیق، مناسب برای آسیب ‌های شدید، درد پس از عمل بیشتر، دوره بهبودی طولانی ‌تر

سخن پایانی

به طور کلی بهبود آسیب دیدگی‌های شانه بر اساس نوع عمل جراحی انجام شده بر روی شانه صورت می‌گیرد و به نوع روش جراحی ( آرتروسکوپی و جراحی باز ) ارتباط زیادی ندارد، اما به طور کلی روش آرتروسکوپی به علت راحت‌تر انجام شدن آن بیشتر رایج است، به طوری که در حال حاضر به صورت سالانه حدود 1.4 میلیون عمل آرتروسکوپی شانه در جهان انجام می‌گیرد. در ارتباط با عمل جراحی شانه مراقبت‌های بعد از انجام عمل از اهمیت بسیار بالایی برخوردار هستند و انجام حرکات ساده کششی و تقویت شانه در این راستا بسیار تاثیر گذار خواهند بود.